پوکی استخوان و دلایل ابتلا به آن

1470 بازدید | ۱۳۹۳/۲/۸
امتیاز 0.00 تعداد رای 0

پوکی استخوان و دلایل ابتلا به آن

پوکی استخوان یا استئوپورز اختلال اسکلتی است که بیشتر در دوران کهنسالی بروز می کند و ویژگی بارز آن کاهش استحکام استخوان بوده و فرد را در معرض خطر شکستگی قرار می‌دهدبه بیان ساده تر در تعریف پوکی استخوان می توان گفت اگر توده استخوانی در واحد حجم کم شود، استخوان دچار پوکی می شود.

پوكي استخوان تا زماني كه منجر به شكستگي نشود، بدون علامت باقي مي‌ماند، به همين دليل پوکی استخوان "بيماری خاموش" ناميده شده و درکل كمتر از يك سوم موارد پوكي استخوان معمولاً تشخيص داده مي شوند. پوكي استخوان همه ی استخوان های بدن را تحت تاثیر قرار می دهد. شکستگی استخوان ران و مهره‌های فقرات کمری از مهم ترین عوارض پوکی استخوان است.

توده استخوانی در سنین ۲۰ تا ۳۰ سالگی به حداکثر میزان خود می‌رسد و سپس به تدریج کاهش می‌یابد. پوکی استخوان از گرفتاری های شایع، در جوامع بشری است که بعد از سن 35 سالگی روند آن در انسان آغاز می شود. حدود نیمی از زنان مسن تر از 45 سال و 90درصد زنان مسن تر از 75 سال به بیماری پوکی استخوان مبتلا می شوندمردان مسن نیز به پوکی استخوان دچار می شوند که البته میزان ابتلای آنان کم تر از زنان است. به طور تقریبی از هر 3 زن یک نفر و از هر دوازده مرد یکی به پوکی استخوان دچار می شود. این امر در سال، منجربه ده ها هزار شکستگی ناتوان کننده در مبتلایان می شود که متاسفانه تعداد اندکی از مبتلایان به پوکی استخوان مورد بررسی و ارزیابی قرار می گیرند.

این شکستگی ها به طور عمده دراین نواحی رخ می دهد: گردن، استخوان ران، مهره های ستون فقرات و استخوان های مچ دست، حتی گاهی شکستگی های خود به خود مهره ها، گردن و استخوان ران هم دیده می شود.

می توان بافت استخوانی را به زبان ساده به صورت زیر تقسیم کرد: استخوان انسان همانند یک ساختمان است که دارای اسکلت بندی، دیوار چینی و ملات بین آجرهاست. اسکلت این استخوان ها از رشته های قوی و محکمی به نام رشته های کلاژن تشکیل شده که مابین رشته ها را املاح کلسیم پرمی کند. همچنین از آنجا که استخوان، بافتی زنده است، محتوی مقدار زیادی سلول های جوان و بالغ استخوانی است که وظیفه ساختن بافت استخوان ها را به عهده دارند.

 

عوامل غیر قابل کنترل که بروز پوکی استخوان را افزایش می دهند:

 

از مهم ترین عوامل غیرقابل کنترل در افزایش خطر ابتلا به پوکی استخوان می توان به افزایش سن (در مردان و زنان)، جنسیت مونث، کمبود استروژن که باعث کاهش حجم مواد معدنی در استخوان می‌شود، اشاره کرد. البته در مردان کاهش سطح تستوسترون منجر به پوکی استخوان می‌شود. در حالی که پوکی استخوان در همه نژادهای بشری رخ می‌دهد اروپایی‌ها و آسیایی‌ها در ابتلا به پوکی استخوان مستعدترند.

 

عوامل قابل کنترل که  بروز پوکی استخوان را افزایش می دهند:

 

عوامل مرتبط با سبک زندگی :

سیگارکشیدن، مصرف الکل و ورزش نکردن.

لاغری مفرط و جثه کوچک و کم کردن شدید وزن  نیز از عوامل خطرزای پوکی استخوان است.

پژوهشگران با انجام آزمایشات مربوط به میزان چربی در ناحیه شکم از یک سو و میزان تراکم استخوانی از سوی دیگر در خصوص بیماران در یک تحقیق به این نتیجه دست یافتند که چربی ناحیه شکم به مراتب بیشتر از چربی در دیگر نواحی فرد را مستعد ابتلا به پوکی استخوان می‌کند.

 

عوامل تغذیه ای:

 

کمبود کلسیم، کمبود ویتامین D، مصرف بیش از حد ویتامین A، مصرف بیش از حد کافئین، مصرف بیش از حد پروتئین بویژه فرآورده های حیوانی است.

از ابتدای زندگی جنینی و آغاز پروسه تشکیل استخوان‌ها، مادران باید با تغذیه مناسب و دریافت کلسیم کافی از بیماری پوکی استخوان پیشگیری کنند، جنین روزانه 500 میلی گرم کلسیم از مادر دریافت می‌کند و در صورت عدم دریافت این مقدار علاوه بر کمبود ذخایر کلسیم در جنین، مادران نیز دچار پوکی استخوان خواهند شد.

 

عوامل هورمونی:

 

کاهش میزان تستوسترون خون، پرکاری تیرویید، پاراتیروئید، یا غده آدرنال، کمبود هورمون رشد وکاهش هورمون استروژن.

با شروع سنین یائسگی زنان شیب تندی را به طرف پوکی استخوان طی می‌کنند،  هورمون استروژن اثر مهار کننده‌ای بر سلول‌هایی که باعث استخوان خواری می‌شوند دارد و کاهش ترشح این هورمون در این دوران موجب سریع تر شدن روند کاهش تراکم استخوانی و ابتلا به پوکی استخوان در زنان می‌شود. کاهش هورمون‌های جنسی و در نتیجه ابتلا به پوکی استخوان در زنان در محدوده 45 تا 55 سالگی است.

 

 داروها:

 

داروهای کورتن، صرع، هپارین و.. موجب تشدید پوکی استخوان می‌شوند. مصرف خودسرانه ترکیبات دارویی برای پیشگیری از پوکی استخوان مجاز نیست.

در مقاله پوکی استخوان و ورزش های مناسب در جلوگیری از آن به معرفی حرکات ورزشی جهت پیشگیری از پوکی استخوان پرداخته ایم .

در مقاله پوکی استخوان و یائسگی  به قلم خانم فاطمه تقی پور (فوق لیسانس مامایی ) موارد تکمیلی این عارضه تشریح گردیده است .

در مطالب بعدی به نقش تغذیه در جلوگیری از پوکی استخوان، راه های درمان و پیشگیری از پوکی استخوان می پردازیم.

 

 

منبع: ویکی پدیا | تبیان | وبسایت دانشگاه الزهرا | وبسایت رسمی فاطمه تقیپور

گردآوری مطالب: آنلاین سلامت |

 

 

منبع
به این مطلب امتیاز دهید :
0.00 از 5


نظرات کاربران
نظر دهید

کاربر گرامی برای ثبت نظر لطفا ثبت نام کنید.

گزارش

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید? بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: