نوروز مبارک آنلاین سلامت

فاطمه هرگز نبايد با مرد آزار گر روبه رو شود

3369 بازدید | ۱۳۹۲/۱۰/۳
امتیاز 0.00 تعداد رای 0
فاطمه هرگز نبايد با مرد آزار گر روبه رو شود

 

 

شناسنامه ماجرا

قرباني: فاطمه/ سن: 6 سال/ فرزند طلاق داراي يك برادر/ آزارگر (متهم): فرزاد 24 ساله/ وضعيت تاهل: مجرد/ شغل: بيكار/ تحصيلات: پنجم ابتدايي
   
 

 خلاصه ماجرا:

بعد از آنكه پدر و مادر فاطمه از يكديگر جدا شدند فاطمه به دليل سن كم به مادرش سپرده شد. مادرش با او از شيراز به بوشهر آمدند و نزد پسرعمه و عمه خود ساكن شد. در اين مدت هم مادر فاطمه و هم فرزاد پسرعمه او به شيشه اعتياد داشتند. دقيقا مشخص نيست آزارها عليه فاطمه از چه تاريخي شروع شده است و نخستين بار فرزاد چگونه اين دختربچه را آزار داده است. اما آنچه بر فاطمه گذشته است علاوه بر سوءتغذيه، سوزاندن، آزار و اذيت جنسي و حبس بوده است كه متهم گفته براي تربيت كردن او به دليل خيس كردن خود صورت گرفته است.
   
 
» فاطمه ديگر نبايد با فردي كه او را مورد آزار قرار داده ملاقات كند.» اين جمله را دكتر كتايون خوشابي، فوق تخصص روانپزشكي اطفال درباره كودك شش ساله يي مي گويد كه در بوشهر تحت انواع كودك آزاري ها قرار گرفت و در نهايت با تهديد يكي از ساكنان خانه يي كه در آن زندگي مي كرد به بيمارستان منتقل و روند درمانش آغاز شد. هر چند حالاتنها يك مددكار به صورت شبانه روزي بر بالين فاطمه حاضر است و متخصص روانپزشك و اطفال به گفته همين مددكار يك روز در ميان به او سر مي زند، خوشابي اعتقاد دارد بايد تيمي متشكل از روانپزشكان اطفال، روان شناسان باليني كودك، مددكاران و تيم پرستاري و حتي متخصص زنان اورولوژي و كليه فاطمه را تحت مراقبت قرار دهند. اين دانشيار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي همچنين بر اين نكته تاكيد مي كند كه جنسيت تيم مراقبت كننده از فاطمه بايد برخلاف جنسيت فرد آزار گر باشد.
 
 
 خوشابي كه كتابي نيز تحت عنوان كودك آزاري به رشته تحرير درآورده در تحليل ماجراي كودك آزاري بوشهر مي گويد: خشم فاطمه نسبت به والدينش امري بديهي است چرا كه آنها نتوانسته اند به عنوان پدر و مادر از او به خوبي مراقبت كنند. وي ضمن انتقاد از نگرش موجود نسبت به كودكان در جامعه اعلام كرد كه حاكميت حس تملك نسبت به كودكان باعث مي شود والدين آزار گر اعتراض اطرافيان در قبال رفتارشان را دخالت در كار خود تلقي كنند. همين حس باعث مي شود افرادي كه شاهد كودك آزاري هستند نسبت به فرد آزار گر اعتراضي نكنند.
 
 هرچند به گفته خوشابي پيشگيري در هر امري از درمان بهتر است اما گفت وگوي حاضر تاملي است بر آنچه بايد بعد از اين كودك آزاري دلخراش براي فاطمه انجام شود. ترميم آلام روحي و رواني فاطمه اگر از سلامت جسم او بااهميت تر نباشد قطعا كم اهميت تر نخواهد بود. با دكتر خوشابي به گفت وگو نشستيم تا ببينيم بعد از اين براي فاطمه چه مي توان كرد تا او هم همانند بقيه همسالان خود به زندگي عادي و طبيعي خود بازگردد.
   
 
 

 ماجراي كودك آزاري بوشهر و سوزانده شدن فاطمه كوچولو توسط پسر عمه مادرش مدت هاست كه بر سر زبان هاست. حالانزديك به يك ماه و نيم از افشا شدن اين كودك آزاري گذشته است اما سوال اينجاست كه چه كار بايد كرد تا هر چند وقت يك بار شاهد وقوع چنين كودك آزاري هايي در جامعه نباشيم؟

 

  ببينيد از آنجايي كه كودكان آسيب پذيرترين اقشار هر جامعه يي را تشكيل مي دهند و براي حمايت از خود نياز به بزرگسالان دارند بديهي است كه قوانين هر كشوري بايستي در راستاي حمايت از حقوق كودكان بازبيني و تنظيم شود. به همين مناسبت كنوانسيون حقوق كودكان كه كشور ايران هم جزو آن محسوب مي شود طيف سني كودكان را تا سقف 18 سال بالابرده است. به اين دليل كه نشان دهد نه تنها كودكان خرد سال بلكه نوجوانان هم شامل اين قشر ضعيف و آسيب پذير هستند و بايد مانند خردسالان زير چتر حمايتي قانوني كشورها قرار بگيرند.
 
بهتر است براي مشخص شدن آنچه بر سر فاطمه دختر 6 ساله يي كه در بوشهر مورد كودك آزاري قرار گرفته، آمده ابتدا به تعريفي مجمل از انواع كودك آزاري بپردازيم. انواع كودك آزاري، آزارهاي جسمي، جنسي، غفلت و بي توجهي، سوءاستفاده عاطفي و نيز وادار كردن كودكان به تكدي گري و كار كردن زير سن قانوني اشتغال را شامل مي شود.
 تمامي انواع كودك آزاري ها، تبعات جبران ناپذيري بر ذهن و جسم كودكان تا آخر عمر باقي مي گذارد اما وخيم ترين و مهلك ترين تبعات روانشناختي ناشي از كودك آزاري جنسي است كه متاسفانه اين كودك نيز علاوه بر آزارهاي جسمي مورد آزار جنسي هم قرار گرفته است.
   
 
 

فاطمه از سوي مردي كه با مادرش قرابت فاميلي دارد مورد آزار قرار گرفته است به حدي كه بينايي چشمان او به مخاطره افتاده و تمام سطح بدنش از آثار سوختگي و گازگرفتگي پر شده است. آيا اين فرضيه درست است كه كودكان بيشتر از سوي آشنايان و حتي اقوام درجه يك خود مورد آزار قرار مي گيرند؟

 
 اگر بخواهيم راجع به كودك آزاري جسمي صحبت كنيم بيشترين مرتكبان كودك آزاري فيزيكي به ترتيب والدين و سپس خواهران و برادران و اقوام و آشنايان كودك هستند چون بيشترين ميزان كودك آزاري از نوزادي تا سن 10 سالگي است كه در اين سنين كودكان بيشترين وقت خود را در خانه و در بين اقوام درجه يك و دو خود مي گذرانند.
   
 
 

آزار و اذيت اين كودك توسط پسر عمه مادرش چه تبعات رواني را مي تواند براي فاطمه در آينده پس از بهبودي جسمي به همراه داشته باشد ؟

 
  درباره كودك آزاري جنسي بايد گفت هرچه شدت اذيت و آزار بيشتر باشد طبيعي است تبعات روانشناختي اش هم شديدتر خواهد بود. بنابراين كودكي كه مورد آزار جنسي قرار گرفته به نوعي در درجه اول هم مورد آزار جسمي قرار گرفته است كه نيازمند مراقبت جدي از اين كودك خواهد بود. در كنار اين وقتي كودك آزاري جنسي مطرح مي شود عوارض روانشناختي عديده يي را در كودك قرباني شاهد هستيم كه شايد شايع ترين عوارض اين نوع كودك آزاري افزايش سطح اضطراب و ترس و نگراني در كودك و از دست رفتن اعتماد او نسبت به اطرافيانش باشد كه گاهي مي تواند اين از دست دادن اعتماد نسبت به اطرافيان تا بزرگسالي و آخر عمر با قرباني همراه باشد. همچنين ممكن است هرگونه مشكلات رفتاري از جمله پرخاشگري، خشم شديد نسبت به خود، خودآزاري و گاهي اوقات افسردگي و اقدام به خودكشي و شب ادراري در كودك قرباني مشاهده شود. بنابراين وقتي با كودكي روبه رو هستيم كه مورد كودك آزاري جنسي قرار گرفته بايد تيمي متشكل از متخصصان مختلف وضعيت جسمي و روانشناختي او را مدام مورد رسيدگي قرار دهند.
   

  

سازمان بهزيستي استان بوشهر از ابتداي اين ماجرا براي فاطمه يك مربي مرد و يك مددكار زن در نظر گرفته تا او را مورد مراقبت قرار دهند. رييس سازمان بهزيستي استان نيز مي گويد فاطمه تحت نظر تيمي از روانپزشكان متخصص و پزشك اطفال و روانشناس قرار دارد آيا لازم است تيم ويژه يي براي مراقبت از اين كودك بسيج شود؟

 
بله، فاطمه دائما بايد از لحاظ جسمي و روحي مورد رسيدگي قرار گيرد و بايد تيمي شامل روانپزشكان كودك، متخصصان اطفال، روانشناسان باليني كودك، مددكاران و تيم پرستاري مدام بر بالين كودك حضور داشته باشند و وضعيت او را كنترل كنند.
   
   
 

با توجه به وضعيت روحي و رواني اين كودك 6ساله كه با اين سن كم تجربه هاي دردناكي را پشت سر گذاشته نخستين اقدام فوري و عاجل براي بهبود شرايط روحي او چيست؟

 
در مرحله نخست اين تيم بايد مراقب باشند كه اين كودك هرگز در معرض آزار مجدد قرار نگيرد پس بايد كودك قرباني از فردي كه او را مورد آزار قرار داده به طور كامل جدا باشد و در جاي جدايي از او مراقبت و نگهداري شود.
ملاقات مجدد اين فرد با كودك بايد براي هميشه ممنوع شود و ديگر هرگز مواجهه يي بين كودك با فرد آزار گر پيش نيايد.
به جز اين، كودك قرباني بايد در بسياري از مواقع تحت نظر متخصص زنان، اورولوژي و كليه هم قرار بگيرد چون ممكن است در خيلي از موارد، قرباني كودك آزاري صدمات جسمي مهمي ديده باشد.
درباره عوارض روانشناختي نيز بايد تحت نظر اين تيم قرار بگيرد و بهتر است كه جنسيت تيم مراقبت كننده از كودك بر خلاف جنسيت فرد مرتكب يا آزارگر باشد تا كودك بتواند اعتماد از دست رفته خود را بازسازي كند.
در خيلي از مواقع ممكن است كودك دچار احساس گناه شود و خود را در ماجرايي كه پيش آمده مقصر تلقي كند.
اين حس كودك بايد در جلسات بازي درماني و روان درماني از بين برود و با توجيه كردن او در اين باره كه وي مقصر ماجرايي كه پيش آمده نيست و او توسط افراد بد و كثيف مورد آزار قرار گرفته او را قانع كرد كه تقصيري متوجه اش نيست. گاهي طول جلسات روان درماني و بازي درماني ممكن است بين 6 ماه تا يك سال هم طول بكشد تا به تدريج خشم كودك نسبت به اطرافيان و فرد مرتكب تخليه شود.
ديده شده است كه اگر كودكي توسط والدين يا اقوام نزديكش مورد آزار قرار گرفته نسبت به والدينش خشم شديدي احساس كند چون نتوانسته اند از او به خوبي مراقبت كنند.
بنابراين در جلسات بازي درماني و روان درماني هدف اصلي تخليه خشم كودك به روش مسالمت آميز تري است كه بتواند از اين طريق اضطراب خود را كاهش دهد و حس اعتماد نسبت به دنياي اطراف را در خود بازسازي كند.
 در ادامه اگر كودك علايم اضطراب شديد يا افسردگي يا رفتارهايي نظير اقدام به خودكشي از خود بروز داد بايد از درمان هاي دارويي استفاده شود و در صورت لزوم كودك را براي ادامه درمان بستري كرد.
   

 

متاسفانه فاطمه تنها نمونه كودك آزاري در جامعه ما نيست. پيش از اين هم كودكاني توسط اقوام خود يا افراد غريبه مورد كودك آزاري قرار گرفتند با توجه به اينكه در چند سال اخير اقداماتي براي پيشگيري از اين پديده شوم انجام شده چرا هنوز شاهد وقوع اين دست كودك آزاري هاي وحشيانه هستيم؟

 
 متاسفانه نگرشي كه بر جامعه ما نسبت به كودكان حاكم است نگرش مالكيتي است. به عنوان مثال اگر شما در خيابان شاهد نوعي از كودك آزاري باشيد و به پدر و مادري كه اين كار را در ملاعام انجام مي دهند اعتراض كنيد خيلي راحت با اين واكنش مواجه خواهيد شد كه فرزند خودم است. اين نوع پاسخ ناشي از نگاه مالكيتي و ملكيتي و نگاه شيءگونه نسبت به كودكان است. در حالي كه همه جامعه نسبت به كودك آزاري مسوول هستند و اين مسووليت از نوع قانوني و انساني است كه بايد نسبت به ضجه ها و فريادهاي كودك همسايه مان حساس باشيم. خوشبختانه در چند سال گذشته قوانين در جهت حمايت از حقوق كودكان و مراقبت از آنها پيشرفت قابل ملاحظه يي كرده است. خط اورژانس اجتماعي كه توسط سازمان بهزيستي راه اندازي شد و همچنين انجمن حمايت از حقوق كودكان تحت عنوان صداي يارا از جمله اقدامات موثر سال هاي اخير است. اگر در هر كجا هر كسي كه با كودكان سرو كار دارد مثل مربيان مهدكودك، معلمان، پرستاران و پزشكان نسبت به مساله كودك آزاري حساس تر باشند و اين فاجعه را به عنوان معضل اجتماعي بنگرند و پيگيري كنند قطعا شاهد بهبودي هايي در اين زمينه خواهيم بود.
 
 بايد اين احساس وظيفه را در قبال كودكان مان داشته باشيم تا در روبه رو شدن با انواع كودك آزاري بلافاصله مراجع قضايي را درجريان موضوع قرار دهيم. همان طور كه در مسائلي مانند معضلات اجتماعي و مسائل بهداشتي مي گوييم پيشگيري بهتر از درمان است درباره كودك آزاري هم قطعا پيشگيري بر درمان ارجحيت دارد به اين دليل كه در بسياري از موارد با بهترين شرايط و امكانات هم برگرداندن يك كودك قرباني به زندگي عادي تا آخر عمر هم ميسر نيست.
   
 
 

به زودي دولت يازدهم كار خود را در كشور آغاز مي كند چه انتظاري از مسوولان دولت تدبير و اميد براي بهبود اين شرايط و رسيدگي بهتر به وضعيت كودكان مان داريد؟

 
 به نظر مي آيد كه قوانين مربوط به حمايت از حقوق كودكان با وجود پيشرفت قابل ملاحظه مفاد آن نياز به بازنگري مجدد دارد. بايد بيشترين حمايت حقوقي از كودكان را داشته باشيم و اميدواريم در همين راستا دولت آينده مجددا لايحه حمايت از حقوق كودكان را بازنگري كرده و به شكل جدي تر و بيشتري بر قوانين حمايتي از كودكان افزوده شود.
   

 


منبع :  روزنامه اعتماد، شماره 2746 به تاريخ 16/5/92، صفحه 9 (نگاه دوم)

 

به این مطلب امتیاز دهید :
0.00 از 5

دیگر مقالات

ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید? بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: