نوروز مبارک آنلاین سلامت

تمایز گفتار و زبان

1575 بازدید | ۱۳۹۲/۹/۲۷
امتیاز 0.00 تعداد رای 0
تمایز گفتار و زبان
 
 
 یکی از نخستین آموزه هایی که در همان ترم اول تحصیل در دوره کارشناسی به ما آموختند و امروزه نیز به دانشجویان گفتار درمانی ارائه می شود تفاوت اساسی و مهمی است که بین گفتار و زبان قائل شده اند. آن روزها این تمایز به نظرم ساده و قابل فهم می نمود ولی امروزه بعد از سالها وقتی دوباره به این مفاهیم رجوع می کنم درمی یابم معنای صحیح این دو اصطلاح و تمایز آن دو را در دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد درک نکرده بودم و احتمال بسیار می دهم استادانی که این مطالب را بازگو می نمودند بعضا خودشان نیز درک درستی از مطلب نداشته اند. در اینجا سعی می کنم به زبانی تا حد امکان ساده، درباره این دو واژه  و تمایزشان ـ اگر واقعا بتوان تمایز دقیقی میانشان قائل شد ـ توضیحاتی ارائه کنم. امید است همکاران و دانشجویان عزیز با تعمق کافی و توجه مستوفی جان کلام را دریابند.
 
 
۱- تمایز میان گفتار و زبان سابقه ای طولانی دارد ولی عجالتا باید به شروع نگرش علمی زبانشناسی و نظریات فردینان دو سوسور اشاره کنم که بر خلاف اسلاف خود،بر این باور بود که موضوع مطالعه زبانشناسی باید گفتار باشد و نه نوشتار. در واقع زبان گفتاری باید مورد مطالعه و توصیف زبانشناس قرار گیرد. از آن جا که داده های گفتاری حاصل از گویندگان، مشحون از خطاها، جملات ناتمام، لغزشهای زبانی و ... می باشد وی فرض کرد که این نمونه های گفتاری نامنسجم، باید بر اساس دانش زبانی فرد که به او این امکان را داده بالقوه تعداد نامحدودی جمله بگوید و درک کند تحلیل شوند. به عبارت دیگر هر خطایی در گفتار الزاما به معنای نقص در دانش زبان در نظر گرفته نشود. 
 
۲- تلقی رایج در میان دانشجویان این است که گفتار نمود بیرونی یا جنبه ی آشکار زبان است. در این تلقی، گفتار به "تولید" نزدیک می شود و "درک"، معادل زبان در نظر گرفته می شود. حال آن که درک و بیان هر دو جنبه هایی از استفاده از دانش زبانی هستند. همان طور که ما بر اساس دانش زبانی خود جملات را بیان می کنیم(گفتار) بر اساس همین دانش نیز جملاتی را که می شنویم پردازش کرده و درک می کنیم. از این رو با همان استدلال که "گفتار بر پایه ی زبان است اما هر گفته ای تصویری آیینه وار از دانش زبان ارائه نمی کند"، ادراک زبان نیز با اتکا به دانش زبانی فرد صورت می پذیرد ولی دقیقا معادل آن نیست. مثلا شنونده ممکن است از پاره ای استراتژیهای ادراکی بهره ببرد که دقیقا با قواعد زبانی همخوانی ندارند. به همین دلیل است که ممکن است علیرغم برخورداری از دانش زبانی کامل، دچار خطاهای ادراکی شود یا بعضا به وجود ابهام ساختاری در جمله ای که شنیده است پی نبرد. 
 
 در واقع، در این دیدگاه ادراک گفتار نیز همانند تولید گفتار جنبه ای از نمود بیرونی زبان است. ولی آیا مرزهای چنین تمایزی به طور مشخص و روشن، معلوم گردیده؟ آیا اساسا امکان فرض چنین تمایزی وجود دارد؟ و اصولا چنین فرضی چه دستاوردی در فهم ماهیت زبان و اختلالات آن خواهد داشت؟ در آینده در این باره بیشتر می نویسم. 
 
نوام چامسکی زبان را به مثابه دانشی ذهنی در نظر گرفت و توانش زبانی را متمایز از کنش زبانی دانست. به زعم وی دانش زبانی، فرد را قادر می سازد بالقوه تعداد نامحدودی جمله را درک یا بیان کند. ولی ما واقعا از چه طریقی می توانیم به محتوای دانش زبانی فرد، دست یابیم؟ اگر درک و بیان هیچ یک کاملا منطبق بر دانش زبانی نباشند ـ که به زعم چامسکی نیستند ـ  و اتکا به شم زبانی نیز فقط تا حدودی می تواند ما را از محتوای دانش زبانی آگاه سازد، پس باید گفت دانش زبانی اساسا و الی الابد از دسترس مستقیم مطالعات علمی به دور خواهد بود. من بر این باورم که چامسکی آگاهانه تلقی خاصی از زبان را ارائه کرده که امکان آزمودن آن وجود نداشته باشد. چنین رویکردی البته مسبوق به سابقه است. زیگموند فروید نیز با طرح ادعای ناآگاهانه بودن بخش عظیمی از نیروهای درونی انسان عملا راه را بر هر گونه ابطال یا اثبات علمی نظریه اش می بندد. وی می گوید شما به فرزند خود بیش از حد محبت می کنید چون در ناخودآگاه خود از او متنفرید، حال شما با کدام برهان می توانید بگویید چنین نیست؟ چطور می توان این ادعا را به آزمون گذاشت؟
 
 موضع چامسکی درباب دانش ذاتی زبان نیز همانند فرض وجود ناخودآگاه در نظریه فروید، از حیطه آزمون پذیری علمی خارج است. به همین دلیل است که نظریات چامسکی و فروید را شبه علمی می دانم و البته بر این باورم که راز ماندگاری آنها نیز در همین است. اگر ادعایی را مطرح کنیم و شواهدی در حمایت از آن ارائه کنیم ولی امکان ابطال ادعایمان تحت هیچ شرایطی وجود نداشته باشد ادعایمان ماندگار خواهد شد. از این رو به زعم من ، نظریات فروید و چامسکی به همان اندازه علمی است که نظریه "مثالها ی افلاطونی (مثل افلاطون ) علمی است.
به این مطلب امتیاز دهید :
0.00 از 5


ورود به سایت

مرا به خاطر بسپار.

کلمه عبور خود را فراموش کرده اید? بازیابی رمز عبور

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.:

ثبت نام

کد تایید به شماره همراه شما ارسال گردید

ارسال مجدد کد

زمان با قیمانده تا فعال شدن ارسال مجدد کد.: