نام کاربری
رمز عبور

فراموشی رمز عبور

بیماری های متابولیک سیستم اسکلتی

بیماری متابولیک استخوان استخوان برای عملکرد طبیعی نیازمند تامین اسیدهای آمینه کافی برای سنتز کلاژن است. اسیدهای آمینه در واقع آجرهای سازنده ساختمان پروتئینها هستند. کلاژن جزء اصلی زمینه ارگانیک (آلی) در بین کلسیم و فسفات برای معدنی سازی زمینه ارگانیک و سایر عناصر معدنی ترکیبات ارگانیک محسوب میشود. همچنین رشد، ترمیم و بازسازی بافت استخوان نیازمند تنظیم دقیق هورمونها، ویتامینها و آنزیمهایی است که به آنها میرسد. بیماریهای اسکلتی در شرایطی که به علت عدم تامین درست یا عملکرد مناسب ملزومات گفته شده اتفاق افتاده باشد که با ناهنجاریهایی در خارج از استخوانها نیز همراه است، متابولیک خوانده میشود. در چنین مواردی تمامی استخوانها تحت تاثیر قرار میگیرند. از نمونه های چنین ناهنجاریهایی میتوان به کمبود مواد مغذی دریافتی و بیماریهای گوارشی، کبدی، کلیوی و هورمونی اشاره کرد. علاوه بر این پوکی استخوان (کم شدن استخوانها و آسیب پذیری آنها در مقابل شکستگی با افزایش سن) نیز جزء مشکلات متابولیک محسوب میشود اگر چه علت آن مشخص نیست. تغییر در بافت استخوان به واسطه ناهنجاریهای متابولیک، از نظر میزان و ترکیب بافت استخوان دسته بندی میشود. هنگامی که میزان استخوان کمتر یا زیادتر از حد نرمال باشد به آن به ترتیب استئوپنی و استئواسکلروز گفته میشود. این اصطلاحات به بیماری خاصی اشاره نمیکنند بلکه صرفا میزان استخوان موجود را توضیح میدهند. انواع استئوپنی استئوپنی در بدن هم به صورت منطقه ای و هم عمومی ممکن است اتفاق بیفتد. استئوپنی منطقه ای در عکس پرتوی ایکس تومورها یا عفونتهای استخوانی، استئونکروز (مرگ بافت استخوانی)، شکستگی و مشکلات پزشکی که در آنها کارکرد مکانیکی وجود ندارد، مشهود است. استئوپنی ممکن است با آتروفی ناشی از استفاده نامناسب و در کنار آن بازسازی فعال استخوان، همراه باشد. زمانی استئوپنی رخ میدهد که بازجذب استخوان سریعتر از سرعت تشکیل استخوان صورت میگیرد. استئوپنی عمومی بدن در پوکی استخوان، نرمی استخوان و نقص استخوان زایی اتفاق می افتد. استئواسکلروز در آرتریت استخوانی (آرتروز)، استئونکروز و استئومیلیت به صورت منطقه ای اتفاق می افتد. این وضعیت تلاش در تقویت ساختاری را نشان میدهد که با قطور شدن تیغه های استخوانی (ترابکولا) انجام میشود اما ظاهر آن در عکس پرتوی ایکس ممکن است با مرگ سلولهای استخوانی اشتباه گرفته شود چرا که تراکم آن حفظ میشود در حالی که استخوان نرمال مجاور استئوپنی شده است. استئواسکلروز گسترده در استئوپتروز یا بیماری استخوان مرمری و بیماری پاژه اتفاق می افتد. با این حال استئوپنی و استئواسکلروز به جز بیماری پاژه، با ناهنجاری زیستی شیمیایی قابل شناسایی، همراه نیستند. این بیماریها در ادامه توضیح داده میشوند. نرمی استخوان هنگامی که ترکیب نرمال بافت استخوانی با کمبود مواد معدنی زمینه ارگانیک، تغییر میکند به آن نرمی استخوان گفته میشود که در کودکان راشتیسم و در بزرگسالان استئومالاسی نام دارد. بخشی از کمبود مواد معدنی به علت پایین بودن میزان یون فسفات – کلسیم نسبت به حد نرمال در مایعات بدن است. در راشیتیسم استخوانها حساس، نرم و بدشکل میشوند. در عکس پرتوی ایکس ناهنجاریهای مشخصی در مناطق رشد در استخوانها به خصوص مفاصل مچ دست، زانو و قوزک دیده میشود. در استئومالاسی حساسیت به فشار و درد استخوان با ایجاد تدریجی شکستگیهای خود به خودی که اغلب متقارن هستند همراه است که در استخوانهای ران و لگن افراد دیده میشود. در عکس پرتوی ایکس استئومالاسی، وضعیت نسبتا نرمال به نظر میرسد تا زمانی که شکستگی ایجاد شده مشهود میگردد. ناهنجاریهای زیستی شیمیایی معمولا در نرمی استخوان کودکان و بزرگسالان وجود دارد و طی آن غلظت آنزیم آلکالین فسفاتاز افزایش می یابد. این آنزیم نقش مهمی در تشکیل یا بازجذب استخوان دارد. همچنین غلظت کلسیم یا فسفات و یا هر دو در خون کاهش می یابد. غلظت کلسیم ممکن است تا حدی افت کند که عملکرد عضله و عصب نیز دچار مشکل شود. معاینه میکروسکوپی بافت استخوان در افراد مبتلا به نرمی استخوان، ضعف معدنی سازی در زمینه ارگانیک را نشان میدهد. در هر دو نوع نرمی استخوان، تمامی استخوانها تحت تاثیر قرار میگیرند اگر چه در مراکز رشد استخوان در کودکان و نواحی حداکثر بار مکانیکی در بزرگسالان، این وضعیت مشهودتر است. در دوران رشد و بازسازی استخوان کمبود دریافت پروتئین ،کالری و ویتامین در تشکیل و رشد استخوان اختلال ایجاد میکند. این اختلال به طور مستقیم به واسطه کم بودن منبع مواد معدنی تشکیل استخوان و همچنین به شکل غیر مستقیم تحت تاثیر کم بودن تولید آنزیمها و هورمونهای حیاتی، رخ میدهد. نتیجه آن را به صورت توقف رشد در کودکان و استئوپنی (کمبود استخوان) در بزرگسالان می بینیم. • کمبود مواد معدنی و استئوپنی کم بودن میزان کلسیم یا فسفات دریافتی در صورتی که با کمبود ویتامین دی ارتباطی نداشته باشد باعث عملکرد جبرانی هورمون پاراتیروئید میشود که به واسطه آن این ماده معدنی از استخوانها جدا میشود و به استئوپنی منتهی میگردد. کمبود کلسیم دریافتی همراه با دریافت فسفات زیاد نیز به واسطه عملکرد جبرانی هورمون پاراتیروئید زیاد، باعث استئوپنی، شکستگی و از دست دادن دندانها در سگها، گربه ها و سایر حیوانات میشود. عدم دریافت ویتامین دی کافی نیز یکی از عوامل بروز استئوپنی است. این وضعیت زمانی یک مشکل شایع در سرتاسر دنیا بود اما اکنون در کشورهایی که ویتامین دی کافی از طریق محصولات خوراکی غنی شده با ویتامین دی به مردم میرسد، کمبود ویتامین دی نادر است. اختلال جذب کلسیم و ویتامین دی مسبب استئوپنی و استئومالاسی میشود و درمان آن مستلزم مصرف مقدار زیادی کلسیم و ویتامین دی است. • عدم تعادل هورمون پاراتیروئید و استئوپنی هورمون پاراتیروئید به حفظ غلظت کلسیم در غشای سلولی، وابسته است. این هورمون با افزایش انتقال کلسیم از لایه آستر روده، افزایش بازجذب بافت استخوانی و افزایش جذب مجدد کلسیم در لوله کلیوی عمل میکند. پرکاری و زیاد بودن بیش از حد هورمون پاراتیروئید با افزایش بیش از حد بازجذب استخوان همراه بوده و منجر به استئوپنی میشود و در موارد شدید شکستگی خود به خودی رخ میدهد. ترشح زیادی هورمون پاراتیروئید ممکن است به علت وجود تومور در غدد پاراتیروئید، یا به صورت ثانویه در اثر کمبود ویتامین دی و کلسیم خوراکی یا اختلال جذب آنها و یا شاید به علت استئودیستروفی کلیه باشد. • عدم تعادل هورمون کورتیکواستروئید و استئوپنی هورمون کورتیکواستروئید ادرنال با ناهنجاریهای اسکلتی، استئوپنی و استئونکروز مرتبط است. در اثر افزایش میزان کورتیکواستروئید، استئوپنی اتفاق می افتد که ممکن است علت آن بیماری (مثلا وجود تومور آدرنال یا هیپوفیز) یا مصرف بلند مدت دارو (مانند داروهای آسم) باشد که نرخ تشکیل بافت استخوان را کاهش میدهد. استئونکروز با مصرف کوتاه مدت دوز زیاد داروهای کورتیکواستروئید نیز ممکن است رخ دهد. • بیماری کلیه و استئوپنی تاثیر بیماری کلیه بر استخوان، بازتاب کننده نقش کلیه در حفظ تعادل کلسیم و فسفات است که با واسطه هورمون پاراتیروئید انجام میشود. دو واحد اصلی کلیه یعنی توبولها یا لوله ها و گلومرولها میتوانند با دو گروه بیماریهای استخوانی ارتباط داشته باشند: اولی با پایین بودن فسفات خون و دومی با استئودیستروفی کلیه و هر دو با نرمی استخوان مشخص میشوند. علاوه بر این پیوند کلیه با پرکاری غدد پاراتیروئید و استئونکروز مرتبط است. بازجذب فسفات توسط توبولهای کلیه در اختلال ارثی هیپوفسفاتمی خانوادگی ناقص انجام میشود؛ در این وضعیت نشت فسفات باعث پایین بودن غلظت فسفات خون میشود که این امر به نوبه خود کمبود مواد معدنی بافت استخوان، راشتیسم و استئومالاسی را منجر میشود. هیپوفسفاتمی خانوادگی شایعترین عالم راشتیسم در اروپا و امریکا است. کمبود اساسی فسفات با فسفات خوراکی با دوز بالا درمان میشود. انواع پیشرفته این بیماری منجر به توقف رشد و تغییر شکل اسکلتی میشود که اغلب باعث نیاز به عملهای جراحی مکرر میشود. اختلال پیجیده تر بازجذب توبولار منجر به از دست دادن بی کربنات، اسید آمینه و گلوکز میشود که بیماری حاصل از آن به قدری شدید است که ناهنجاریهای استخوانی معمولا اهمیت کمتری دارند. بیماری گلومرول کلیه با میزان بالای ادرار در خون (اورِمی) با استئودیستروفی کلیه همراه است. این وضعیت منجر به نرمی استخوان شدید همراه با پرکاری پاراتیروئید ثانویه (برای جبران) خواهد شد. در کودکان توقف رشد ممکن است اولین نشانه هشدار دهنده باشد که منجر به شناسایی بیماری کلیه میشود. ناهنجاری اسکلتی را نمیتوان تنها به عدم تعادل مواد معدنی نسبت داد بلکه احتمالا به علت تاثیر نامطلوب اورِمی بر متابولیسم پروتئین ایجاد شده است. پس از موفقیت پیوند کلیه، رشد از سر گرفته میشود. بدشکلی شدید دست و پاها با عمل جراحی اصلاح میشود. اورمی مزمن در بزرگسالان حتی در صورتی که با استفاده از کلیه مصنوعی درمان شود، منجر به پوکی استخوان و رسوب اپاتیت کلسیم در دیواره های عروق و غلافهای تاندونها میشود و احتمالا با پرکاری پاراتیروئید همراه است. گاهی اوقات پس از پیوند کلیه، پرکاری پاراتیروئید و استئونکروز رخ میدهد. فعالیت زیاد پاراتیروئید به این واقعیت نسبت داده میشود که پیش از درمان بیماری کلیه، این غده باید به مدت طولانی بسیار بیشتر از حد طبیعی کار میکرده و مکانیسم آرام کردن آن دچار نقص شده است. با این حال حداقل بخشی از استئونکروز پس از پیوند کلیه به علت دوز بالای داروهای کورتیکواستروئید مورد استفاده برای پیشگیری از پس زدن پیوند است. استئونکروز مفاصل زانو یا ران ممکن است منجر به ناتوانی پس از پیوند موفقیت آمیز کلیه شود. پوکی استخوان استئوپنی عمومی بدون شواهد استئومالاسی، پوکی استخوان نام دارد. ممکن است پوکی استخوان در اثر ناهنجاریهای متابولیک توضیح داده شده در بالا باشد و یا بدون علت مشخص رخ داده باشد. پوکی استخوان بدون علت مشخص به مراتب شایعتر از بیماری استخوان است و احتمالا در همه سالمندان اتفاق می افتد و گاهی اوقات از سن 30 تا 40 سالگی ممکن است شروع شود. در این وضعیت به خصوص ستون فقرات تحت تاثیر قرار میگیرد. تشخیص مراحل خفیف تر پوکی استخوان مسئله پیچیده ای است چون این وضعیت با ناهنجاریهای شیمیایی قابل اندازه گیری یا ناهنجاریهای بافتی قابل مشاهده ای به جز کاهش توده استخوانی، همراه نیست. اعتقاد بر این است که بیشتر شکستگیهای استخوان در سالمندان به خصوص شکستگی ران، زانو و مچ به علت پوکی استخوان رخ میدهد. شکستگی پاها بر خلاف شکستگی مهره ها در پوکی استخوان، به ندرت بدون تصادف یا حادثه مشخصی رخ میدهد و هرگز با علائم مقدماتی درد استخوان یا حساسیت استخوان به فشار، همراه نیست. کاهش مقدار بافتهای استخوانی که ویژگی مشخصه پوکی استخوان است، به وضوح در کاهش مقاومت استخوانها در مقابل شکستگی دخیل است اما ممکن است تغییر در کیفیت بافت استخوان نیز اتفاق افتاده باشد. در زنان پوکی استخوان در اثر تغییر در الگوی هورمونی رخ میدهد و درمان جایگزینی هورمونی گاهی انجام میشود. ورزشهای استقامتی و تحمل وزن به عنوان راههای پیشگیری و درمان پوکی استخوان مطرح هستند. بیماری پاژه که پس از میانسالی به صورت فزاینده افزایش می یابد با نواحی گسترده استئواسکلروز مشخص میشود که علت آن نامعلوم است. دوستدار شما دکتر بهروز مقدادی https://www.britannica.com/science/bone-disease/Metabolic-bone-disease
می پسندم ( 0 نفر)
اشتراک گذاری :

برچسب ها :

مقالات مرتبط :

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

Copyright © 2013 OnlineSalamat.com All right reserved