نام کاربری
رمز عبور

فراموشی رمز عبور

یبوست در کودکان . علل . راهکارهای تشخیصی و درمان

یبوست در کودکان

 

http://www.bounty.com/~/media/803501ef9da24361893dff6944d2971e.ashx?la=en

یبوست در کودکان مشکل شایعی محسوب می‌شود. کودکی که دچار یبوست است دفعات اجابت مزاج در او کاهش یافته یا ممکن است مدفوع خشک و سفت داشته باشد.

دلایل متداول یبوست در کودکان عبارتند از آموزش زود هنگام توالت (از پوشک گرفتن) و تغییر رژیم غذایی. خوشبختانه بیشتر موارد یبوست در کودکان موقتی هستند. کودک را تشویق کنید تغییرات ساده ای در برنامه غذایی داشته باشد مثلاً سبزیجات و میوه‌ های سرشار از فیبر مصرف نموده و مایعات بیشتری در طول روز بخورد. این عادات در پیشگیری از یبوست و برطرف کردن آن بسیار موفقیت‌ آمیز است. در صورتی که پزشک کودک تأیید کرده باشد می‌توانید برای درمان یبوست کودک از مسهل استفاده کنید.

https://www.mcri.edu.au/sites/default/files/styles/large/public/media/images/photo_library/children_school-aged/istock_000057118600_large.jpg?itok=GU_fABbY

علائم یبوست در کودکان

علائم و نشانه ‌های یبوست در کودکان عبارتند از:

  • دفعات اجابت مزاج کمتر از سه مرتبه در هفته
  • خشک و سفت بودن مدفوع یا مدفوعی که دفع آن دشوار است
  • قطر زیاد مدفوع که باعث مسدود شدن چاه توالت میشود
  • درد در هنگام دفع
  • دل درد
  • باقی ماندن اثر مایعات یا مدفوع گلی شکل بودن در شورت کودک که نشان دهنده برگشت مدفوع به راست روده است
  • وجود خون در سطح مدفوع سفت

 

در صورتی که کودک از درد دستشویی کردن میترسد ممکن است از این کار اجتناب نموده و مدفوع خود را نگه دارد. ممکن است متوجه شوید کودک پاهای خود را به هم فشرده و یا باسن خود را سفت و بهم فشرده کرده است، خم شده است یا در تلاش برای نگه داشتن مدفوع چهره اش در هم کشیده شده است.

http://cdn2.momjunction.com/wp-content/uploads/2014/05/Constipation-In-Kids.jpg

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

یبوست در کودکان معمولاً وضعیتی مهم و جدی نیست . با این حال یبوست مزمن می‌تواند منجر به عوارض دیگر شده و یا ممکن است خود نشان دهنده مشکل جدی‌تری باشد. بنابراین در صورتی که یبوست بیش از دو هفته طول کشیده است یا همراه با علایم زیر است کودک را به پزشک نشان دهید:

  • تب
  • استفراغ
  • خون در مدفوع
  • تورم شکم
  • کاهش وزن
  • بریدگیهای دردناک در پوست اطراف مقعد (شقاق)
  • بیرون زدگی روده (از مقعده خارج شده است)

https://nortonchildrens.com/wp-content/uploads/kids-constipation.jpg

چه عواملی منجر به یبوست در کودکان می‌شوند؟

یبوست در بیشتر مواقع در صورتی اتفاق می‌افتد که مواد زاید بدن یا مدفوع به کندی در دستگاه گوارش حرکت می‌کند. این امر باعث می‌شود مدفوع خشک و سفت شود.

عوامل زیادی ممکن است در ایجاد یبوست در کودکان نقش داشته باشند. متداولترین دلایل یبوست در کودکان به صورت زیر است:

  • پرهیز از توالت رفتن - ممکن است کودک در هنگام احساس اجابت مزاج، از رفتن به توالت پرهیز نماید. ممکن است علت آن ترس از توالت و یا تمایل به ادامه بازی یا مشاهده تلویزیون باشد. برخی از کودکان هنگامی که دور از منزل هستند از آنجایی ‌که در استفاده از توالت عمومی راحت نیستند، به دست‌شویی نمی‌روند و ادرار و مدفوع خود را نگه می‌دارند.
  • در اثر بزرگ و سفت شدن مدفوع، اجابت مزاج دردناک می‌شود و همین امر ممکن است منجر به اجتناب کودک از رفتن به توالت شود. در صورتی که اجابت مزاج برای کودک دردناک باشد ممکن است دائماً احساس ناراحت‌ کننده و دلهره ‌آوری را تجربه نماید.
  • آموزش زود هنگام توالت رفتن - در صورتی که آموزش توالت رفتن را خیلی زود شروع کنید، ممکن است کودک نافرمانی کرده و مدفوع خود را نگه دارد. در صورتی که آموزش توالت رفتن به جنگ بین شما و کودکتان تبدیل ‌شود تصمیم‌ گیری اختیاری برای امتناع از توالت رفتن خیلی زود به عادت غیر اختیاری تبدیل می‌شود که تغییر آن دشوار خواهد بود.
  • تغییر رژیم غذایی - در صورتی که کودک سبزیجات و میوه‌ های پر از فیبر به اندازه کافی مصرف نکند یا مایعات کافی در طول روز نخورده باشد دچار یبوست می‌شود. همچنین غالباً هنگامی که رژیم غذایی کودک تغییر کرده و شروع به مصرف غذای جامد می‌کند دچار یبوست می‌شود.
  • تغییر در برنامه روزمره – هر گونه تغییر در برنامه روزانه کودک مانند مسافرت، آب ‌و هوای گرم یا استرس می‌تواند بر عملکرد روده او تأثیر بگذارد. همچنین هنگامی که کودک برای اولین بار به مدرسه می‌رود احتمالا یبوست را تجربه می‌کند.
  • داروها - برخی از داروهای ضد افسردگی و انواع دیگر داروها می‌توانند در ایجاد یبوست نقش داشته باشند.
  • آلرژی به شیر گاو - آلرژی به شیر گاو یا مصرف بیش از حد محصولات لبنی گاهی اوقات منجر به ایجاد یبوست می‌شود.
  • سابقه خانوادگی - کودکانی که در اعضای خانواده آنها یبوست وجود دارد احتمال بیشتری دارد که یبوست را تجربه کنند. ممکن است علت آن عوامل ژنتیکی یا محیطی باشد.
  • بیماری‌ها و مشکلات پزشکی - در موارد نادر یبوست در کودکان ممکن است نشان ‌دهنده اختلال آناتومیک، مشکل گوارشی یا متابولیک و یا مشکل پزشک دیگری باشد.

 

عوامل زمینه ساز یبوست در کودکان

  • کم تحرکی
  • عدم مصرف فیبر کافی
  • عدم مصرف مایعات کافی
  • مصرف برخی داروها از جمله داروهای ضد افسردگی
  • مشکل پزشکی که بر راست روده یا مقعد تاثیر میگذارد
  • سابقه خانوادگی یبوست

 

عوارض یبوست در کودکان

اگر چه یبوست در کودکان ممکن است ناراحت کننده باشد اما معمولا مشکلی جدی نیست. اما اگر یبوست مزمن شود عوارض آن ممکن است به صورت زیر باشد:

  • بریدگی و پارگی دردناک پوست پیرامون مقعد (شقاق)
  • بیرون زدگی راست روده
  • نگه داشتن مدفوع
  • اجتناب از رفتن به توالت به علت درد که باعث میشود مواد زاید در روده و راست روده تجمع کرده و نشت نماید

http://mom.girlstalkinsmack.com/image/042013/26/94918988.jpg

پیشگیری از یبوست در کودکان

برای پیشگیری از این وضعیت اقدامات زیر توصیه میشود:

  • غذاهای پر فیبر به کودک بدهید - غذاهای پر فیبر مانند سبزیجات، میوها، حبوبات و غلات کامل (تصفیه نشده) به کودک بدهید. اگر کودک به رژیم غذایی پر فیبر عادت ندارد این کار را با افزودن چند گرم فیبر در روز شروع کنید تا از افزایش نفخ و گاز شکم جلوگیری شود.
  • کودک را به مصرف مایعات زیاد ترغیب کنید. آب بهترین نوشیدنی است.
  • فعالیت فیزیکی کودک را افزایش دهید. فعالیت فیزیکی منظم به تحریک عملکرد طبیعی روده کمک میکند.
  • توالت رفتن را به بخشی از کارهای روزمره کودک تبدیل کنید. پس از هر بار غذا خوردن از کودک بخواهید به توالت برود. در صورت لزوم از توالت راحت تر ویژه کودک استفاده کنید.
  • به کودک یاداوری کنید به خواسته های مهم بدن خود پاسخ بدهد. برخی از کودکان هنگام بازی از رفتن به توالت اجتناب میکنند. در صورتی که این رفتار تکرار شود یبوست ایجاد میشود.
  • در داروهای مصرفی بازبینی کنید. اگر کودک دارویی مصرف میکند که باعث یبوست او شده است او را به دکتر ببرید تا داروی دیگری جایگزین نماید.

 

روشهای تشخیص عامل یبوست در کودکان

برای تشخیص، سابقه پزشکی بیمار دریافت میشود. هر بیماری که اخیرا کودک مبتلا شده است را به اطلاع پزشک برسانید. احتمالا در مورد رژیم غذایی و فعالیت فیزیکی کودک نیز از شما سوال خواهد شد. سپس کودک معاینه میشود. احتمالا در این معاینه، پزشک در حالی که دستکش در دست دارد انگشت خود را وارد مقعد کودک میکند تا ببیند آیا ناهنجاری یا مدفوع گیر کرده در این ناحیه وجود دارد یا نه. ممکن است مدفوع موجود در راست روده مورد آزمایش قرار بگیرد تا مشخص شود خون در آن وجود دارد یا خیر.

 

آزمایشهای گسترده تر معمولا تنها در موارد شدیدتر یبوست انجام میشوند. در صورت لزوم ممکن است آزمایشهای زیر انجام شود:

  • عکس پرتوی ایکس از شکم - این تست استاندارد به پزشک امکان میدهد انسداد داخل شکم را مشاهده نماید.
  • تست مانومتری آنورکتال - در این تست یک شلنگ باریک به نام کاتتر در داخل راست روده وارد میشود تا هماهنگی عضلاتی که برای دفع مدفوع استفاده میشود بررسی شود.
  • عکس پرتوی ایکس تنقیه باریوم - در این تست آستر روده با رنگ متمایز کننده مخصوصی (باریوم) پوشانده میوشد تا راست روده، روده بزرگ و گاهی اوقات بخشی از روده کوچک را بتوان به وضوع در عکس پرتوی ایکس مشاهده کرد.
  • نمونه برداری از راست روده - در این تست نمونه کوچکی از بافت آستر راست روده برداشت میشود تا سالم بودن سلولهای عصبی مشخص شود.
  • تست بررسی نشانگر (مارکر) یا بررسی ترانزیت - در این تست کودک کپسول حاوی یک نشانگر را قورت میدهد که تا چند روز در عکس پرتوی ایکش قابل مشاهده و ردیابی است. سپس مسیر حرکت نشانگر در دستگاه گوارش کودک بررسی میشود.
  • آزمایش خون - گاهی اوقات ممکن است آزمایش خون انجام شود.

 

درمان یبوست در کودکان

روش درمانی بستگی به شرایط دارد. ممکن است یکی از روشهای زیر توصیه شود:

نرم کننده مدفوع یا مکمل فیبر بدون نسخه

در صورتی که کودک فیبر زیادی در رژیم غذایی خود ندارد، مکمل فیبر بدون نسخه مانند متاموسیل یا سیتروسل میتواند موثر واقع شود. با این حال کودک باید حداقل یک لیتر آب در روز بنوشد تا این مکملها تاثیر گذار باشند. برای این که بدانید با توجه به سن و وزن کودک چه مقدار مکمل به او بدهید با پزشک صحبت کنید. شیاف گلیسرین برای نرم کردن مدفوع در کودکانی که نمیتوانند قرص بخورند ممکن است استفاده شود. در مورد روش صحیح استفاده از این محصولات با پزشک کودک صحبت کنید.

مسهل یا تنقیه

در صورتی که تجمع مواد دفعی باعث انسداد شده است پزشک ممکن است مصرف مسهل یا تنقیه را برای کمک به باز کردن انسداد استفاده نماید. هرگز بدون تجویز پزشک مسهل یا تنقیه برای کودک استفاده نکنید. حتما هنگام استفاده دستورالعمل درج شده بر روی محصول یا دستور پزشک را رعایت نمایید.

تنقیه در بیمارستان

گاهی اوقات ممکن است یبوست کودک شدید باشد و لازم باشد مدت کوتاهی در بیمارستان بستری شود تا تنقیه قوی تری برای پاک سازی روده های او استفاده شود.

 

درمانهای خانگی و سبک زندگی

اغلب تغییرات ساده در رژیم غذایی و برنامه روزانه باعث رفع یبوست در کودکان میشود.

برنامه غذایی پر فیبر - برنامه غذایی سرشار از فیبر به بدن کمک میکند مدفوع حجیم و نرمتر بسازد. توصیه میشود هر روز 14 گرم فیبر به ازای هر 1000 کالری در برنامه غذایی کودک وجود داشته باشد. برای کودکان کم سن این مقدار حدود 20 گرم فیبر در روز می باشد. برای دختران نوجوان و جوان 29 گرم فیبر در روز و برای پسران نوجوان و جوان 38 گرم فیبر در روز باید مصرف شود.

غذاهای پر از فیبر مثل سبزیجات و میوه های تازه، غلات کامل تصفیه نشده (سبوس دار) و حبوبات به کودک بدهید. در کودکانی که عادت به مصرف فیبر ندارند، این کار را به تدریج شروع کنید و هر چند هفته تنها چند گرم فیبر به برنامه روزانه کودک اضافه کنید تا تجمع گاز در شکم و نفخ کاهش یابد.

مایعات کافی - آب و مایعات دیگر به نرم شدن مدفوع کمک میکند. توجه داشته باشید شیر بیش از حد به کودک ندهید. در برخی کودکان شیر زیاد منجر به یبوست میشود.

زمان کافی برای اجابت مزاج - کودک را تشویق کنید نیم ساعت پس از صرف غذا 5 تا 10 دقیقه در توالت بنشیند. این کار را هر مرتبه باید انجام دهد تا به عادت تبدیل شود.

پشتیبان و حامی کودک باشید - به تلاشهای کودک تشویق و پاداش بدهید نه به حاصل زحمات. حتی پاداشهای کوچک میتواند کودک را به تلاش برای ادامه ترغیب نماید. پاداشهای کوچک میتواند شامل دادن کتاب یا بازی مورد علاقه باشد که تنها پس از زمان توالت در دسترس او خواهد بود. کودک را به خاطر کثیف شدن لباس زیر، دعوا یا تنبیه نکنید.

 

درمانهای جایگزین

علاوه بر موارد گفته شده برخی روشها یدیگر ممکن است به بهبود یبوست کمک نماید:

ماساژ - با ملایمت شکم کودک را ماساژ بدهید تا عضلات پشتیبانی کننده روده و مثانه شل شود و فعالیت روده بهبود یابد.

طب سوزنی - در این روش طب سنتی چینی، با استفاده از دست و سوزن در بخشهای خاصی از بدن تلاش میشود در شکم کاهش یابد.                                                                                                                                                                                    دوستدار شما دکتر بهروز مقدادی

 

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/constipation-in-children/diagnosis-treatment/drc-20354248

می پسندم ( 13 نفر)
اشتراک گذاری :

مقالات مرتبط :

ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

Copyright © 2013 OnlineSalamat.com All right reserved