نام کاربری
رمز عبور

فراموشی رمز عبور

واکنش های روانی ابتلا به سرطان

 

 «از نام شیمی درمانی هراس داشت. از ابتدا با ما طی کرده بود هر درمانی را برای سرطانش می پذیرد جز شیمی درمانی. ما هم چاره ای نداشتیم مگر اینکه بگوییم داروهای تزریقی گران قیمت هستند و باعث ریزش موهایت نمی شوند...

 بعد از جلسه دوم شیمی درمانی بود که حمام رفت. ناگهان با صدای فریاد و گریه او همه به سوی حمام دویدیم. دیگر مویی روی سرش باقی نمانده بود. آنقدر شوکه شده بود که قادر به آرام کردنش نبودیم و در حالی که با صدای بلند می گریست این جمله را مدام تکرار می کرد: «شما به من دروغ گفتید!» و هیچ پاسخی برایش نداشتیم. واقعا چه باید می کردیم؟»

 شاید اگر شما نیز در چنین شرایطی قرار بگیرید، پاسخ این پرسش و پرسش هایی از این دست را ندانید. دکتر سامرند سلیمی، روان پزشک و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، به پرسش های «سلامت» در همین زمینه پاسخ داده است.

 

سلامت:شنیدن این خبر که شما مبتلا به نوعی از بدخیمی هستید و باید شیمی تراپی یا رادیوتراپی شوید یا شنیدن خبر ابتلا به یک بیماری صعب العلاج، چه نوع واکنش های روانی در بیمار پدید می آورد؟

 معمولا شنیدن این خبر یک نوع سوگ در انسان پدید می آورد که توام با حس ها و ترس های گوناگون است. بیشترین اختلال به وجود آمده در روان بیمار از نوع اضطرابی است. اضطراب اینکه فرد مرگ را در چند قدمی خود احساس می کند. مرگ مفهومی است که عموم آدم ها آن را درباره خودشان حس نمی کنند بلکه با دیدن مرگ دیگران احساس می شود. بیماری صعب العلاج علاوه بر اضطراب مرگ، ترس از ناتوانی را در فرد مبتلا به وجود می آورد. مادر، پدر یا فردی که وظیفه ای را در جامعه به عهده داشته و تا چندی پیش به خوبی ایفای نقش می کرده، به دلیل ضعف قوای جسمی باید تغییر مسیر دهد. این تصور که دیگر فرد مستقلی نیست و باید به دیگران وابسته شود و مطرح شدن این سوال ها که چه کسی از من مراقبت خواهد کرد؟ تا کی از من حمایت خواهدشد؟ اگر از دست من خسته شوند چه؟ همه و همه ذهن بیمار را متلاطم می کند. نگرانی دیگر، ترس از تغییر شکل ظاهری است که ممکن است باعث شود بیمار خود را متمایز از دیگران ببیند و حتی درصدد برآید ارتباطش را با جامعه و محیط پیرامون خود کمتر یا قطع کند.

 

سلامت:آیا بروز این واکنش ها در بیماران مبتلا به سرطان تا پایان درمان باقی می ماند؟

شدیدترین بحبوحه واکنشی در همان هفته اول اطلاع از بیماری است و کم کم احساس ترس و اضطراب فروکش و فرد سعی می کند احساساتش را کنترل کند. تغییرات روانی به وجود آمده در هفته اول، مانند موجی عظیم بیمار را به این طرف و آن طرف می کوبد ولی به تدریج بیمار بر این موج ها سوار می شود و تسلط خود را به دست می آورد. بعد از این مرحله، وارد شوک جدیدی می شود و دوره دیگری آغاز خواهد شد. غم و اندوه، تحریک پذیری، اختلال خواب، انزوا، بدبینی، کاهش تمرکز و سرباز زدن از پذیرش درمان، یأس و ناامیدی از دیگر واکنش های بیمار در طول درمان است.

 

سلامت:بیماران چگونه می توانند با این مرحله از زندگی کنار بیایند؟

 البته این مراحل در همه یکسان نیستند. هرچه انسان ها بالغ تر باشند، قدرت تطابق و سازگاری شان در قبال بیماری و مراحل بیماری پخته تر است و واکنش های بهتری نیز نشان می دهند. اما آنچه تاثیر بسیار مهمی در روحیه بیماران و حتی بقای آنان دارد، نقش حمایتی از جانب اطرافیان است. پزشک معالج، پرستارها، بهیارها و کارکنان خدماتی باید برای حمایت و مراقبت از چنین بیمارانی دوره دیده باشند و نحوه مواجهه با بیماران را بدانند. اطرافیان بیمار، خانواده، دوستان و بستگان باید با او همدل و همراه شوند و همه انسان های مرتبط در حد توانشان از نظر مالی و عاطفی کمکش کنند. امروزه واکنش های زیبا و مثبتی از طرف عامه مردم در برابر بیماران صعب العلاج مشاهده می کنیم. در یکی از مدارس آمریکا وقتی یکی از شاگردان کلاس به دلیل ابتلا به سرطان شیمی درمانی می شد، والدین و مسوولان مدرسه با همکلاسی های کودک سرطانی صحبت کردند و از همه شاگردان کلاس خواسته شد موهایشان را بتراشند تا کودک بیمار احساس تنهایی و تفاوت نکند. این اتفاق در یکی از دبیرستان های کشور ما نیز مشاهده شده است.

 

سلامت:همدلی و همراهی اطرافیان گاهی این حس را در بیمار ایجاد می کند که مورد ترحم واقع شده است. به نظر شما رفتار دیگران چگونه باید باشد که این حس را در بیمار القا نکند؟

 برخلاف تبلیغی که علیه ترحم می شود، باید بگویم این حس حالت بدی نیست. ترحم در ذات همه انسان ها نهفته است و قابل انکار نیست. همین که وقتی فردی گرفتار است و به کمک او می شتابیم، ناشی از نوعی حس ترحم است. اگر بخواهیم به هر گونه کمکی از طرف دیگران با دید ترحم نگاه کنیم، واکنش منفی به وجود آورده ایم و ممکن است دیگران از نزدیک شدن و کمک کردن به ما بهراسند. واقعیت این است که برای نجات بیمار از چنگ سرطان به یک کار گروهی نیاز است. بیماران و خانواده آنها باید هر گونه کمکی از جانب دیگران را بپذیرند و خود را از این نعمت محروم نکنند و آن را به حساب ترحم نگذارند.

 

سلامت:سوالی که برای خیلی از خانواده ها مطرح می شود این است که چگونه به بیمار درباره سرطان و درمانش اطلاع دهیم؟

 در اروپا و آمریکا وقتی پزشک با چنین بیماری مواجه می شود، خیلی صریح و بی پرده درباره بدخیمی، نوع درمان و حتی طول عمر بیمار صحبت می کند اما در کشور ما فرهنگ دیگری متداول است و پزشکان جوانب زیادی را رعایت می کنند. در مورد گفتن یا نگفتن بیماری باید ببینیم خود بیمار چه می خواهد. گاهی قبل از انجام آزمایش های لازم و نمونه برداری، پزشک یا خانواده اش از بیمار می پرسند اگر احیانا خبر بدی راجع به سلامتت بود، مایل هستی بدانی یا نه؟ توجه به روحیات بسیار مهم است. برخی بیماران با شنیدن خبر بیماری به شدت روحیه خود را از دست می دهند و این خود را باختن باعث ناتوانی و شدت بیماری می شود. گاهی نیز نگفتن واقعیت درباره بیماری در بیمار خشم به وجود می آورد. شاید او بخواهد کارهای ناتمامی را به اتمام رساند. اطلاع از سرنوشت جزو حقوق طبیعی انسان هاست. ما باید به فرهنگ و خصوصیات روانی بیماران توجه کنیم زیرا مهم ترین تصمیم ها را خود بیمار باید بگیرد.

 

سلامت:چه کمکی از روان پزشکان برمی آید؟

 غیر از حمایت خانواده، پزشک معالج و اطرافیان بیمار، مهم ترین روش برای کمک به بیماران مبتلا به سرطان روان درمانی گروهی است. برخی بیماران با مشکلات مشابه دور هم جمع می شوند و هرکدام درباره ترس ها، نگرانی ها و امید و آرزوهایشان صحبت می کنند.شنیدن صحبت های دیگر بیماران کمک می کند فرد مبتلا به سرطان خود را تنها نبیند و با شرکت در جلسه ها متوجه می شود انسان های قدرتمندی هم هستند که نگرانی هایی مشابه او دارند. بیماران در این جلسه های گروهی می آموزند چگونه بر ترس ها و نگرانی هایشان غلبه کنند و حس خوبی نسبت به زندگی پیدا می کنند.

 

 منبع:شبکه اینترنتی آفتاب/گفت و گو با دکتر سامرند سلیمی /پرنیان پناهی

می پسندم ( 2 نفر)
اشتراک گذاری :
ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

Copyright © 2013 OnlineSalamat.com All right reserved