نام کاربری
رمز عبور

فراموشی رمز عبور

ارزش ام آر آی (MRI) در تشخیص بیماریهای شانه

ارزش ام آر آی (MRI) در تشخیص بیماریهای شانه چقدر است؟

بسیاری از بیمارانی که با درد شانه به جراحان شانه مراجعه می کنند بخصوص اگر از طرف سایر همکاران ارتوپد معرفی شده باشند معمولاً یک پاکت بزرگ حاوی عکس با خود دارند که تقزیباً همیشه تصاویر MRI  هم جزء لاینفک آنست. اغلب این بیماران وقتی از آنها سؤال میشود که مشکل شما چیست ، قبل از آنکه جواب بدهند اول پاکت عکس و MRI  را روی میز میگذارند و دلشان میخواهد که پزشک بدون هر گونه سؤال و جواب و معاینه ای عکس و MRI  را ببیند و بیماری او را تشخیص دهد و بعد هم لابد درمان کند.

 

 

براستی ارزش محتویات این پاکت چیست؟ و بخصوص MRI  که گرانتر هم هست و گرفتن آن وقتگیرتر هم بوده چقدر مهم است؟ و آیا واقعاً همانطور که خیلی از بیماران فکر می کنند همه دردها را نشان می دهد؟

باید گفت در هیچ جای بدن و برای هیچ بیماریی، هرگز هیچ چیزی جای یک شرح حال کامل و معاینه دقیق و از روی حوصله را نمی گیرد و نخواهد گرفت. در حقیقت ارزش گرفتن شرح حال و معاینه کامل به حدی شناخته شده ومهم است که جمله فوق به این محکمی و اطمینان نوشته شد. به دانشجویان پزشکی در طول تمام دوران تحصیل پزشکی عمومی، تخصصی و فوق تخصصی دایم اهمیت آن گفته می شود و جزء مهمترین اهداف آموزسی آنها ست و به آنها آموزش داده می شود که بدون گرفتن شرح حال دقیق و انجام معاینه کامل برای بیمار عکس یا آزمایش درخواست نکنند ویا اگر بیمار عکس یا آزمایش با خود دارد آنها را نگاه نکنند، وگرنه ممکن است به اشتباه بیفتند، بیماری را درست تشخیص ندهند و در نتیجه درست درمان نکنند. مثلاً بیماری با سن بالا با درد ناحیه شانه و گردن ناشی از پارگی تاندون سر شانه (روتاتور کاف) میآید؛ در این سنین اگر به هر علتی از گردن MRI  گرفته شود، حتی اگر هیچ دردی در گردن هم نباشد ممکن است در MRI یک یا چند دیسک گردن کمابیش بیرون زده باشند و بیمارگونه به نظر بیایند، در حالیکه ممکن است بیمار اصلاً درد گردن نداشته باشد؛ به این حالت " یافته اتفاقی " می گوییم یعنی در عکس چیزی هست ولی بیمار در آنجا مشکلی ندارد و این یافته بطور اتفاقی موقع بررسی برای چیز دیگری بدست آمده است و اصلاً درد بیمار مربوط به آن نیست.

 

حال همین بیمار را در نظر بگیرید (که دردش ناشی از پارگی تاندون شانه است ولی بطور اتفاقی در MRI  گردنش بیماری دیسک گردن دیده شده و اصلاً دردش ربطی به گردنش ندارد)؛ اگر از این بیمار اول شرح حال کامل گرفته نشود و معاینه دقیق انجام نگیرد و فوری عکس و  MRI او دیده شود که از گردن است واز شانه هم چیزی در آنها نیست، آنوقت دردش به غلط به دیسک گردن نسبت داده می شود و گردن وی درمان می شود و حتی دیسک گردنش جراحی هم بشود در حالیکه مشکلش از شانه اش بوده وبا درمان گردن نه تنها بهبودی پیدا نمی کند که درمان شانه اش هم به تأخیر می افتد و چه بسا بخاطر همین تأخیر، شانه اش هم غیر قابل درمان شود. این مثال در مورد شانه زده شد ولی در هر بیماریی که اینگونه بدون معاینه درمان شود ممکن است رخ دهد. و به همین خاطر است که گفته می شود عکس، آزمایش، MRI ، نوار عصب و... هرگز جای گرفتن شرح حال و معاینه کامل را نمیگیرد.

 

مطالب فوق در بیماریهای شانه مهم تر و پر رنگ تر هم هست؛ چرا که اکثر دردهای شانه در اغلب موارد خیلی شبیه هم هستند و حتی به راحتی با دردهای گردن هم اشتباه می شون دو به همین خاطر هم هست که تعداد زیادی تست و معاینه بالینی برای شانه داریم که باید با دقت و حوصله انجام شوند تا بیماری درست حدس زده شود و سپس به کمک  عکس ، MRI  و... تشخیص قطعی شود. بنابراین بیماران توقع نمایند که پزشک فوری عکس و MRI  آنها را ببیند، و پزشک هم اصولاً چنین کاری نمیکند وگرنه به ضرر بیمار تمام می شود؛ ولی بعد از شرح حال گرفتن و معاینه آنها را به دقت خواهد دید. چه تجربه پزشک کم باشد و چه زیاد، فرقی نمی کند و اگر خلاف این روند انجام شود احتمال خطا خیلی بالا خواهد رفت.

 

آیا دیدن گزارش ( جواب ) عکس یا MRI کافی است؟

هرگز. پزشک باید خودش عکس وMRI  را ببیند و به دقت بررسی کند و با یافته های حاصل از شرح حال و معاینه جمع کند.

دیدگاه یک متخصص رادیولوژی هر چند هم که باسواد و با تجربه باشد با دیدگاه پزشک درمانگر ( در اینجا همان جراح شانه ) متفاوت است و بخصوص خود بیمار با تمام اطلاعاتی که از شرح حال و معاینه او بدست می آید در دسترس و جلوی جراح است در حالیکه متخصص رادیولوژی به این اطلاعات ذی قیمت معمولاً دسترسی ندارد، مگر اینکه در برگه درخواست عکس یا  MRI  شرح مختصری از بیماری و تشخیص احتمالی او نوشته شده باشد و موقع گرفتن عکس و یا MRI  آن برگه در دسترس متخصص رادیولوژی باشد و آنرا ببیند و خود ایشان ( نه تکنیسین رادیولوژی ) آنجا حاضر باشد،  بر اساس آن تغییراتی را که در عکسبرداری لازم است بدهد و سپس آنها را گزارش کند (جواب دهد).

 

باید اذعان کرد که در شرایط فعلی و به دلایل مختلف بسیار نادر است که همه این اما و اگرها با هم جمع شوند که وضعیت ایده آل حاصل شود. مثلاً بیماری مشکوک به پارگی تاندون روتاتور کاف ( سر شانه ) است  و برای او بدون هیچ توضیحی در خواست عکس ساده شانه می شود؛ در چنین موردی اگر رادیولوژیست گزارش آنرا بنویسد معمولاً هیچ اشاره ای به علایم ناشی از پارگی تاندون روتاتور کاف بر استخوانها نمیکند و مثلاً می نویسد: شکستگی یا دررفتگی ندارد و.... . و حق هم دارد چون از نظر ایشان اینها مهم است، اگرچه جراح دنبال چیز دیگری است که در درخواستش هم ننوشته است. معمولاً جراحان ارتوپد تفسیرعکسهای ساده مربوط به تخصص خود را خوب فرا می گیرند و کمتر نیاز به گزارش رادیولوژیست دارند.

 

در مورد  MRI هم باید تا حد ممکن بتوانند تفسیر کنند چرا که ممکن است نشانه ای در بیمار ببینند که لازم باشد همان موقع با  MRI  تطبیق داده شود که حتی تشخیص را  کلاً عوض کند.

 

 

آیا دستگاه های  MRI با یکدیگر تفاوت دارند؟

بله. از چندین جهت ممکن است متفاوت باشند، ولی آنچه که از دیدگاه جراح مهم است اینست که کیفیت نهایی و نوع عکس هایی که بدست می دهد خوب باشد. قدرت دستگاه های  MRI بر حسب واحد " تسلا " محاسبه می شود که هر چه عدد آن بالاتر باشد اصولاً کیفیت و وضوح عکسهایش بهتر می شود. ممکن است برای بعضی از قسمتهای بدن دستگاه هایی با عدد پایین تر هم کافی باشد، ولی شانه دارای عناصر ریز و نزدیک به هم زیادی بوده و وضعیت آنها طوری است که اگر از دستگاه های کمتر از 1.5 تسلا استفاده شود بسیاری از اجزاء آن دیده نمی شود و بیماریهایش از چشم دور می ماند.

 

از طرف دیگر برنامه هایی به دستگاه می دهند و دستگاه بر اساس آن عکسهای خاصی را میگیرد؛ این برنامه ها و بنابراین عکسهایی که بر اساس آنها گرفته می شود متفاوت است. مثلاً برای یک بیماری خاص باید از یک قسمت خاصی یک نوع عکس ویژه ای گرفته شود که خیلی کمک کننده باشد و بعضی دستگاه ها آنرا میگیرند و بعضی ها برنامه شان طوری است که نمی گیرند.

 

 

آیا ممکن است گزارش های MRI  با یکدیگر متفاوت باشد؟

بله. همانگونه که ممکن است تشخیص دو پزشک جراح ( مثلاً ارتوپد ) با یکدیگر متفاوت باشد گزارش MRI  هم می تواند چنین باشد. و مسلم است وقتی متفاوت باشند حداقل یکی از آنها نادرست است. دلایل این اشتباهها می تواند چند چیز باشد: 1) کیفیت دستگاه خوب نباشد که در بالا توضیح داده شد، 2) جراح هیچ توضیحی در مورد تشخیص بالینی و احتمالی خود و یا مختصری از یافته ها ی خود را به رادیولوژیست منتقل نکرده است، 3) رادیولوژیست در این زمینه ( اینجا بیماریهای شانه ) تحصیلات تکمیلی و یا تجربه کافی نداشته باشد و ... .

 

 

آیا  MRI  شانه جای عکس ساده ( اصطلاحاً سیاه و سفید ) را می گیرد؟

این یک مشکل بسیارشایع  در ویزیت بیماران مبتلا به دردهای شانه است که خیلی از آنها تصور می کنند حالا که  MRI  شانه دارند همه چیز را نشان می دهد و نیازی به عکس ساده ندارند و تمایل ندارند عکس ساده بگیرند و یا اگر عکس ساده دارند با خود نمی آورند. در اکثر قسمتهای بدن منجمله شانه بسیار تأکید میشود که پزشک تا عکس ساده را نبیند نگاه به  MRI  نکند. در حقیقت  MRI هرگز جای عکس ساده را نمی گیرد و اصلاً دو چیز متفاوتند و هر کدام چیز خاصی از بدن را نشان می دهند. مثلاً ضایعات کوچک استخوانی و یا رسوب کلسیم در تاندون های شانه در MRI  خوب دیده نمی شوند و گاهی اصلاً قابل تشخیص نیستند، در حالیکه در عکس ساده بسیار بهتر دیده می شوند؛ و چه بسا جراح با دیدن آنها به همراه معاینه و شرح حال به تشخیص قطعی برسد و  MRI  درخواست نکند.

 

 

آیا  MRI همه دردها ( بیماریها )ی شانه را نشان می دهد؟

مسلماً خیر. MRI   فقط یک نمایی است ازشانه که عمدتاً هم بافت های نرم (غیر استخوانی) را نشان میدهد. اگر چه خیلی به تشخیص بیماری ها کمک میکنند ولی بسیاری از بیماری ها اصلاً آثاری در MRI  از خود نشان نمی دهند. و خود  MRI  هم معمولاً وقتی مفید است که بعد از گرفتن شرح حال کامل، انجام معاینه دقیق و دیدن عکس های ساده باشد.

 

 

آیا همه بیماران می توانند تحت انجام  MRI  قرار گیرند؟

خیر. در این بیماران  MRI ممنوع است: 1)  کسانی که در بدن خود وسایل الکتریکی دارند مثل پیس میکر قلبی 2) کسانی که در بدن خود فلزاتی دارند که جذب آهنربا میشوند مثل ترکش جنگی، بعضی دریچه های قلبی، بعضی کلیپس هایی که در خونریزی از عروق مغز درون جمجمه می گذارند و یا قطعات فلزی که در بعضی از بیماریها داخل گوش می گذارند 3) بعضی از وسایلی که در عمل های ارتوپدی در بدن بیمار میگذارند و... .از آنجا که دستگاه های MRI  با آهن رباهای بسیار قوی کار می کنند ممکن است دستگاههای الکتریکی داخل بدن ( پیس میکر) را از کار بیندازند و یا قطعات فلزی داخل بدن را جابجا کنند و ... .

 

 

بهرحال هر بیماری که وسیله ای مصنوعی ( فلزی ) در بدن دارد قبل از در خواست و یا انجام  MRI باید هم به پزشک معالج خود و هم به مسؤولین و تکنیسین ها و رادیولوژیست مرکز  MRI  اطلاع دهند تا اگر ممنوعیت دارد  MRI  انجام نشود. 4) گروه از بیماران از ورود به دستگاه  MRI  که به شکل یک لوله است هراس زیاد دارند که برای آنها هم  MRI  درخواست نمیشود. البته امروزه دستگاه های  MRI  دیگری هم هست مثل دستگاههای نشان داده شده در انتهای این متن که اصطلاحاً رو باز هستند ( در کشور ما هم هست ) و این بیماران معمولاً این هراس را از آنها ندارند؛ ولی باید گفت که قدرت این دستگاه ها کم است و در نتیجه کیفیت عکس های آنها برای اغلب بیماریهای شانه کافی نیست و در مجموع سعی می شود برای شانه از این دستگاه ها استفاده نشود.

 

می پسندم ( 0 نفر)
اشتراک گذاری :
ارسال نظر
نام :
ایمیل :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ثبت گزارش

Copyright © 2013 OnlineSalamat.com All right reserved